Phần trăm của cái gì: hỏi mẫu số trước khi tin một con số phần trăm
Một con số phần trăm chỉ có nghĩa khi biết nó chia cho cái gì. Cách hỏi mẫu số, năm kiểu mẫu số bị giấu và cách tự tính lại trong một phút.
Phần trăm của cái gì, tăng gấp đôi từ con số rất nhỏ, trung bình và trung vị, biểu đồ cắt trục, so sánh khác mốc, rủi ro tương đối – tuyệt đối, khảo sát chọn mẫu lệch, "9 trên 10 người dùng hài lòng".
Một con số phần trăm chỉ có nghĩa khi biết nó chia cho cái gì. Cách hỏi mẫu số, năm kiểu mẫu số bị giấu và cách tự tính lại trong một phút.
"Tăng 300%" có thể chỉ là từ một lên bốn. Cách đặt số tuyệt đối cạnh phần trăm, nhận ra dao động ngẫu nhiên và đọc lại tin "tăng vọt" cho bình tĩnh.
Vài người lương rất cao đủ kéo số trung bình lên xa khỏi mức phần đông nhận. Khi nào dùng trung bình, khi nào cần trung vị, và cách tự tính trong một phút.
Trục tung không bắt đầu từ 0 làm hai cột chỉ lệch 4% trông như gấp ba. Bảy dấu hiệu biểu đồ phóng đại, khi nào cắt trục là hợp lý và cách đọc theo thứ tự.
Cùng một dãy số, chọn mốc khác là ra câu chuyện khác. Nhận ra mốc đáy, mốc mùa vụ, khung thời gian bị cắt và cách hỏi lại khi ai đó khoe tăng trưởng.
"Giảm 50% nguy cơ" có thể chỉ là từ 2 trên 1.000 người xuống 1 trên 1.000. Cách đổi rủi ro tương đối sang tuyệt đối và bốn câu hỏi trước khi trả tiền.
Một khảo sát chỉ nói về đúng nhóm người đã trả lời. Năm kiểu mẫu lệch hay gặp, vì sao mẫu lớn không chữa được mẫu lệch và cách tự kiểm một khảo sát.
Con số "9 trên 10 hài lòng" có thể đến từ 10 người dùng thử, từ thang điểm được gộp, hay chỉ người còn dùng. Năm câu hỏi giúp đọc đúng lời quảng cáo này.
Nơi nhiều người thì vụ việc gì cũng nhiều. Cách chia cho đúng quy mô, khi nào số tuyệt đối mới quan trọng, và vì sao nhóm nhỏ hay đứng đầu lẫn cuối bảng.
Lãi suất từ 5% lên 6% là tăng 1 điểm phần trăm, cũng là tăng 20%. Cách phân biệt, đổi qua lại, ai hay dùng cách nào và cách viết để người đọc không hiểu lầm.
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.